Ở giai đoạn này, cây lúa đã bắt đầu hình thành rễ non, nhu cầu dinh dưỡng tăng mạnh để phục hồi sau cấy và chuẩn bị cho quá trình đẻ nhánh. Quan sát trên đồng ruộng có thể thấy lá lúa chuyển dần từ xanh nhạt sang hơi vàng – dấu hiệu cho thấy nguồn dinh dưỡng dự trữ trong hạt đã cạn. Khi nhổ kiểm tra, bộ rễ xuất hiện nhiều rễ trắng, bám đất chắc, chứng tỏ cây đã hồi xanh và sẵn sàng bước vào thời kỳ sinh trưởng mạnh.
Tuy nhiên, thời điểm bón thúc không hoàn toàn cố định mà cần linh hoạt tùy theo giống lúa (ngắn ngày hay dài ngày), điều kiện thời tiết và chế độ nước trên ruộng. Vì vậy, bà con cần thường xuyên thăm đồng để xác định thời điểm bón phân phù hợp, giúp cây hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả nhất.
Về chế độ nước, nên duy trì mực nước nông khoảng 2–3 cm hoặc giữ nước sâm sấp mặt ruộng. Nếu nước quá sâu, phân bón sẽ bị pha loãng, cây khó hấp thụ và dễ bị thất thoát. Ngược lại, nếu ruộng khô cạn, phân bón khó hòa tan, đặc biệt là phân đạm dễ bị bay hơi, không thấm đều đến bộ rễ, làm giảm hiệu quả sử dụng.
Sau khi bón phân từ 3–5 ngày, cần giữ nước ổn định để cây lúa hấp thụ tốt dinh dưỡng và đẻ nhánh mạnh. Không nên bón phân trước khi có mưa lớn vì nước mưa có thể làm tràn bờ, cuốn trôi phân bón, gây lãng phí và ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Trong trường hợp mưa nhỏ hoặc mưa phùn, đây lại là điều kiện thuận lợi giúp phân nhanh hòa tan và thấm đều vào đất.
Thời điểm bón phân thích hợp nhất là khi trời tạnh ráo, vào sáng sớm hoặc lúc thời tiết mát. Đồng thời, cần kết hợp dặm tỉa những khóm lúa bị chết, bị ốc bươu vàng gây hại; tránh bón phân nhiều lần nhỏ lẻ gây lãng phí và tạo điều kiện cho sâu bệnh phát sinh. Việc bón phân kết hợp làm cỏ, sục bùn sẽ giúp đất tơi xốp, kích thích bộ rễ phát triển khỏe mạnh, tạo tiền đề cho cây lúa sinh trưởng tốt và đẻ nhánh tập trung.
Chăm sóc tốt giai đoạn này chính là nền tảng quan trọng để vụ lúa xuân đạt năng suất cao, ổn định và bền vững.